Ing. Calogero Bono
SpaceX'in, ABD'li sanal mobil operatör Boost Mobile'ı satın almak ya da onun ağını kullanmak için EchoStar ile görüşmelere başladığı iddia ediliyor. Haber, Washington Post'un bir soruşturmasından çıktı ve TechCrunch, The Verge ile diğer yayınlar tarafından aktarıldı. Şimdilik resmi bir doğrulama yok. Yine de önemli, çünkü Elon Musk'ın şirketinin uydulardan gerçek bir telefon hizmetine geçmek istediğini ve bugün sahip olmadığı kara ağ kısmını arayışta olduğunu gösteriyor.
Olaylara girmeden önce birkaç terim. MVNO, abonelik satan ama ağı başkalarına ait olan sanal operatördür. Spektrum, sinyalin taşındığı radyo frekanslarıdır. Direct-to-Cell, uydu ile telefon arasında özel antenlere ihtiyaç duymayan doğrudan bağlantıdır. Düşük bant, 800 MHz gibi duvarlardan ve engellerden daha iyi geçen frekansları ifade eder. Cell site, bir mobil ağın antenlerinin bulunduğu baz istasyonu sahasıdır.
SpaceX ile EchoStar arasında ne olmuş olabilir?
Washington Post'a göre Elon Musk, EchoStar başkanı Charlie Ergen ile ekim ayında doğrudan konuşmuş. Konu, GenMobile ile birlikte EchoStar'a yaklaşık 7,5 milyon müşteri kazandıran Boost Mobile'ın satın alınması olabilir, TechCrunch'ın aktardığına göre.
Alternatif, ağa erişim için ayrı bir anlaşma olurdu. Android Authority, SpaceX'in ABD'deki yaklaşık 80.000 mobil baz istasyonuna erişim aradığını yazıyor. The Verge'e göre ise ne SpaceX ne de Boost, yorum talebine hemen yanıt verdi.
SpaceX neden Boost Mobile'a ihtiyaç duyuyor?
SpaceX, T-Mobile aracılığıyla zaten Starlink Mobile sunuyor, ama telefonla doğrudan bağlantı yalnızca açık havada çalışıyor. Bunu Punto Informatico anlatıyor. EchoStar'dan satın alınan frekanslar ve yeni 800 MHz bant lisansı, bina içi kapsamayı iyileştirmesi bekleniyor.
Ama kara ağı eksik. TechCrunch'a göre Boost, 48 bitişik eyaletin büyük kısmını kapsıyor. Bu kulelerle Starlink açık havadaki telefonlara hizmet verebilir, uydu sinyalinin ulaşmadığı durumlarda ise kara antenleri devreye girebilir.
İşlemin önündeki engeller neler?
İlk engel büyük operatörler. Musk'ın AT&T, T-Mobile ve Verizon'a ağlarında kapasite satmayı teklif ettiği, ama üçünün de reddettiği iddia ediliyor.
İkincisi teknik ve sözleşmesel. Boost'un kendi kulesi yok, AT&T ile T-Mobile'dan kapasite kiralıyor ve bu şirketlerin devrine onay vermesi gerekebilir. TechCrunch'ın Post kaynaklarına dayanarak aktardığına göre bu sözleşmeler genellikle devredilemez. Yani SpaceX, gelecekteki iki rakibinden izin almak zorunda kalabilir.
Kendi ağını kurmak gerçekten bu kadar uzun sürer mi?
Burada görüşler ayrılıyor. Punto Informatico, Verizon CEO'sunun kara altyapısının 500 milyar dolara kadar mal olabileceğini ve en az 4-6 yıl süreceğini söylediğini aktarıyor. Musk ise 2-3 yılın yeteceğini yanıtlamış.
Bunlar bağımsız ölçümler değil, taraf açıklamaları. Yine de zaten faaliyette olan bir operatörü satın almanın sıfırdan başlamaktan neden daha hızlı olduğunu açıklıyorlar.
Aynı yazı, dört büyük Avrupalı operatörün SpaceX'e karşı tutumunu da hatırlatıyor.
Bilinmesi gereken sınırlar
Her şey Washington Post'un isimsiz kaynaklarına dayanıyor. Taraflardan hiçbiri görüşmeleri doğrulamadı; fiyat, zamanlama ya da anlaşmanın şekli, yani satın alma mı yoksa yalnızca ağ erişimi mi olduğu bilinmiyor. AT&T ile T-Mobile'ın onay verip vermeyeceği de belli değil. Ağın maliyeti ve süresi hakkındaki rakamlar, çıkarları birbirinden farklı yöneticilerin açıklamalarından geliyor.
Dijital alanda çalışanlar için ne değişiyor
Olay esas olarak ABD pazarını ilgilendiriyor, ama İtalya'da çalışanlar için de bir ders içeriyor. Bir bağlantı sağlayıcısı modelini değiştirirse, ağa bağlı hizmet geliştiren kişiler için kapsama, fiyatlar ve koşullar da değişir. Örneğin React Native ile mobil uygulama geliştirenler kararsız ya da aralıklı bağlantıları hesaba katmalı. Bağlı cihazlar üretenler ise bant genişliğinden tasarruf sağlamak için tasarlanmış MQTT gibi hafif protokollere bakabilir.
Bizim görüşümüz
Fikir mantıklı ama kırılgan. SpaceX frekansları satın aldı ve uyduları var, ama baz istasyonları doğaçlama yapılamayacak kısım. Boost'u satın almak bir kısa yol gibi görünüyor, fakat AT&T ve T-Mobile ile olan sözleşme devredilemezse avantaj rakiplerin elinde kalır. Üç büyük operatörün reddi, kimsenin kendine rakip olacak birine alan tanımadığını gösteriyor. Bir resmi açıklama gelene kadar işlemi iyi bilgilendirilmiş bir olasılık olarak ele alıyoruz.
Sıkça sorulan sorular
SpaceX Boost Mobile'ı satın aldı mı?
Hayır. Washington Post'un aktardığı görüşmelerden söz ediliyor, resmi bir doğrulama yok. SpaceX ile Boost, The Verge'ün yorum taleplerine henüz yanıt vermedi.
Boost Mobile nedir?
EchoStar'a ait bir sanal mobil operatördür. Kendi baz istasyonu yoktur ve AT&T ile T-Mobile'ın ağını kullanır. GenMobile ile birlikte yaklaşık 7,5 milyon müşterisi var.
AT&T ile T-Mobile neden gerekli?
Çünkü Boost, onların ağlarında kapasite kiralıyor. Post'un kaynaklarına göre bu sözleşmeler genellikle devredilemez, bu yüzden satışın onaylanması gerekebilir.
SpaceX ne elde etmek istiyor?
Uydu ve kara ağlarının birleşik olduğu hibrit bir ağ. Starlink açık havadaki telefonları kapsayacak, uydu sinyalinin ulaşmadığı yerlerde ise Boost'un kuleleri devreye girecek.
Bu İtalya'yı da ilgilendiriyor mu?
Doğrudan değil. İşlem ABD'ye özgü, ama SpaceX'in telefon hizmetindeki yönünü gösteriyor ve Avrupa'daki uydu bağlantısını takip edenleri de ilgilendirebilir.
SpaceX'in mobil planında önümüzdeki aylarda nelere bakmalı
Mesele doğrulamalar, izinler ve zamanlama üzerinden şekillenecek. Takip etmek için en faydalı işaretler şunlar.
- SpaceX ya da EchoStar'ın anlaşma hakkında resmi açıklama yapıp yapmadığını kontrol et.
- AT&T ile T-Mobile'ın ağ kiralama sözleşmelerine onay konusundaki tutumunu takip et.
- Bloomberg'in aktardığı yaklaşık 80.000 baz istasyonu sahasına erişimle ilgili haber çıkıp çıkmadığına bak.
Kaynaklar
- techcrunch.com, SpaceX reportedly wants to buy Boost Mobile to compete with AT&T, T-Mobile, and Verizon
- androidauthority.com, SpaceX eyes US carrier acquisition for its growing cellular ambitions
- punto-informatico.it, SpaceX vuole acquisire Boost Mobile o usare la sua rete
- theverge.com, SpaceX could buy Boost Mobile as part of its big mobile carrier plans
